Papel libronakajj kuna askinaksa apanini .
Jul 02, 2018
Mä yatiyaw jaytañamawa .
1.jilxataña sentido de pertenencia a los artículos verdales ukaxa juk’ampi sentido de pertenencia ukaniwa .
Aka yatxatawix Universidad de Arizona ukanx jikxatasiwayi, jilïr aljirinakax qawqha maranïpkchisa, propiedad tuqitxa, taqiniw e-Libros ukat .Papel libronaka .ukax wali mayjawa. "Ukhama SO-Propiedad psicológica sata uñt’ataxa janiwa chiqapa apnaqañakiti jani ukaxa derechos legales ukampi, jan ukasti jaqinakana amuyt’awinakapampixa kunatixa nayankiwa". Uka yatxatäwin p’iqinchir qillqiri, Universidad de Arizona ukan profesor asociado, Sebrina Humm jupax siwa, jilpachax cognición ukat comportamiento ukanak yatxati.
Hulme jupan qhanañchäwiparjamaxa, atribución psicológica ukax kimsa jach’a factores ukanakan influenciapwa amuyasi: jaqinakax jupanakan yänakap apnaqapxaspaw sasin amuyapxiti; aka propiedad ukar atinisipxiti khitinakas uk qhanañchañataki; Ukat aka yänakax jupanakarux yanapt’aspawa apoyo social ukar puriñapataki. Mä sensación de pertenencia. Contexto de productos digitales ukanx "janiw chiqpach yänakampi" phuqt'atäkiti. Ukham yänakax mä archivo ukhamäspawa, computadoranakasan, celularanakas jan ukax cloud ukanakan uñt’ayata. Jupanakax chiqpach yänakat sipanx juk’amp amuyunakaruw uñt’ayasipxi.
Hulme jupax yatxatäwipanx mä amtawiw utji, taqiniw “libro” ukhamäpkchisa, e-Libro ukat papel libronakax taqpach mayj mayj yänakawa. E-Looks ukax juk’amp mä experiencia de servicio ukar uñtasitawa, ukat jupanakax mä experiencia juk’amp funcional ukat práctica ukham uñacht’ayañjamawa. Ukat mä físico libro liytʼäta ukhajja, taqe sentidonakasajj ukankarakiwa, ukat jukʼamp phoqasïtawa. Ukhamarus, walja chikancht’asirinakaw sapxi, E-Libros ukan churat contenido ukanx, jupanakan chaninakapax mä juk’a jila chaniniwa, kunatix janiw papel libronakjam jikxatasiñax phuqt’atäkiti, “mä jisk’a pantalla uñt’ayasiñax ukhamawa, mä librox pasawayiwa” . Helm jupax libronakax wawanakan nayrïr yänakapat maynïriwa sasaw uñacht’ayi. "Libro físico ukax mä producto wali especial ukhamawa. Jiwasax yattanwa, libros físicos ukax walja jaqinakatakix wali askiwa".
2.Siyt’añ yanapt’iri, electrónica ukax qhipharux ikiñamatakiw yanapt’i .
Papel-based libronakan askinakapax janiw phuqhañ ukat pertenencia ukakikiti, jan ukasti k’umaräñasatakix juk’amp askiwa. Uka yatxatäwinxa, arumanthix mä tableta ukan peliculanak jan ukax TV uñchʼukiñax inas ikiñar jan waltʼaychispa ukat alwax qarjataw uñjasta. Ukampis arumanakajj libronak jan ukajj periodiconak liytʼasajj janiw uka jan waltʼäwejj utjkaniti.
Ukax juk’amp juk’ampiw teléfonos móviles, tablet PCs, ukat e-libronak chika aruman apnaqañataki. Jiwasax janiw ikiñ pachat juk’amp qhipt’ayañakix ch’amäkiti, jan ukasti, electrónicos productos ukanakan qhanapax p’iqisarux ch’am tukuyi. Aka qhanax melatonina ukan secreción ukarux jisk'aptayiwa, ukax "sarxatañaw" kunapachatix ikiñax wakiskäna ukhaxa.
Harvard Medical School ukan mä yatxatäwinxa, 25 maranit aynacharu k’umara jilïr jaqinakax yant’äwinakan chikancht’asipxañapatakiw jawst’ata, ukat phisqa arumaw jan jark’ataw tableta computadoras ukanakamp apnaqañapatak yanapt’awayi, ukat papel libronak uñakipt’añataki, kunjamakitix libronaka ukat periodiconak phisqa arumanaka. Kunawsatix chikancht’asirinakarux mä qhana-Tablet emisor ukamp apnaqapxäna ukhax chika pachaw promedio ukarjam ikipxäna. Yant’awinakax uñacht’ayiwa, chikancht’asirinakarux melatonina ukax juk’amp jisk’a niveles ukaniwa, melatonina ukx qhiphart’awayiwa, ukatx juk’amp pachaw ikiñar puriwayi. Chikancht’asirinakarux janiw arumanthix ukham ikisipkti sasaw sapxi, ukampis alwax sartañ nayrïr horax janiw ukhamakiti.
Uka yatxatawinakax uñacht’ayiwa, tabletas ukanakax arumanthix artificial qhana apnaqatayna ukax ikiñan qhiphart’ayawayi, melatonina secreción ukar jark’aqi, ukat qhipürux “jan ch’amaniw” alerta. Mä periodico liytʼasa jan ukajj mä papel libro liytʼasajj janiw uka jan waltʼäwejj utjaykaniti.
3.Juk’amp muspharkañ ukat juk’amp amuyt’añatakix contenido de memoria ukaruw uñt’ayasi .
Matthew H. Schnepp jupax Laboratorio de Aprendizaje Visual ukan irpiripawa, mä proyecto colaborativo Universidad de Massachusetts Boston ukat Instituto de Tecnología de Massachusetts ukanakan irpiripawa. Jupan amuyunakapanx mä papel libro ajlliñax ukat mä e-Librox maynin munataparjamaw dependi. Yaqhip jaqinakax uka sentimiento, smolle ukat touch ukax libros clásicos ukanak amparapar katxaruñax wali askiwa. Walja jaqinakax libronak munasipki ukanakax wali munatawa, ukat papel libronakan experienciaparuw sum uñjapxi. Papel libronakax jilapartx wali suma wakicht’atawa, uñch’ukiñawa ukat wali suma thujsañawa, ukat juk’amp jaqirjam jikxatasiñaw wakisi.
Ukhamaraki, walja jisk’a yatxatäwinakaw uñacht’ayi, mä dispositivo electrónico ukan mä papel libro uñxatt’añat sipansa, juk’amp amuyt’ataw ukat memoria retención ukarux askïspawa. Guardian ukax Noruega markan mä experimento ukan yatiyäna, ukanx jaqinakax mä jisk’a qillqat Kindle jan ukax mä papel libron uñakipapxatayna. Uka qhipatxa, chikancht’asirinakan jiskt’äwinakap jiskt’apxäna. Khitinakatix papel libronak liyt’apki ukanakax juk’ampiw nodo de amor ukar chiqa ordenan amtañax wakisispa.
"Kunapachatix papelan ullart'ktan ukhax amparanakasampiw jikxatassna, ch'iqa tuqin pankanakax juk'amp thithita ukat juk'amp thithitaw jikxatasi ukat ch'iqa tuqinx juk'amp thithitaw jikxatasi". Uka yatxatäwin jilïr yatxatiripax Anne Mangen Universidad de Stavanger, Noruega markankirïnwa sasaw säna. "Inas akax mä juk'a ullart'irir yanapt'chispa, ukatx ullart'irinakax amuyapxiwa, uka qillqatan nayrar sartawipax ukat nayrar sartawipax juk'amp ch'amanchatawa, ukhamat sarnaqäwix nayrar sartañapataki".

